To była niezwykła wizyta, na którą umawialiśmy się od ubiegłego roku.
Wanda Urbańska jest córką Edmunda Stefana Urbańskiego, który urodził się 6 lipca 1909 roku w Ostrowie, w domu przy ul. Kolejowej 15. Z pewnością był jednym z najwybitniejszych absolwentów Alma Mater Ostroviensis. Przed wojną zaczął pracę dziennikarską na Wybrzeżu, w maju 1939 r. wyjechał do Szwecji i tam zastał go wybuch wojny. Później trafił do Meksyku, gdzie m.in. założył jedyny lektorat polski w Ameryce Łacińskiej i opublikował pierwszą w języku hiszpańskim historię literatury polskiej. W latach 50. przeniósł się do USA kontynuując swoje studia porównawcze kultur hispano- i anglo-amerykańskiej, zajmował się też historią Polonii Ameryki Środkowej i Południowej. Opublikował kilkanaście książek w językach: angielskim, hiszpańskim i polskim. Zmarł 6 października 1996 roku w Silver Spring pod Waszyngtonem. Jedna z dwóch córek Urbańskiego – Wanda poszła w ślady ojca.
Wanda Urbańska ukończyła studia na Harvard University, pracowała w popularnych tygodnikach „Newsweek” i „The Paris Review”, współpracowała z prestiżowymi dziennikami amerykańskimi: „The Washington Post”, „Chicago Tribune” i „Los Angeles Times”, w których publikowała artykuły o polskich pisarzach m.in. Tadeuszu Konwickim, Czesławie Miłoszu, Adamie Zagajewskim. Jest autorką i współautorką licznych książek, m.in. studium socjologicznego “The Singular Generation: Young Americans in the 1980’s”, “Moving to a Small Town”, powieści sensacyjnej “Official Secrets” wydanej pod pseudonimem Lindsey Mitschell. Książka „Moving to a Small Town” ukazała się w roku śmierci ojca autorki i jest dedykowana: „Edmundowi Stefanowi Urbańskiemu, obywatelowi świata, który dorastał w małym miasteczku Ostrowie, w Polsce”.
W 2006 roku Urbańska otrzymała odznaczenie przyznawane przez Ambasadę RP w Waszyngtonie Amicus Poloniae przyznawanej od 1996 roku obywatelom Sanów Zjednoczonych za zasługi w relacjach polsko-amerykańskich, w szczególności popularyzację polskiego dorobku naukowego, kulturalnego i promocję Polski w USA.
Wanda Urbańska odegrała ważną rolę jako szefowa organizacji Jan Karski UC Centennial Campaign, w której była główną promotorką przyznania Janowi Karskiemu Medalu Wolności USA. To głównie dzięki jej aktywności, podczas wizyty w Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie prezydent Obama ogłosił, że przyzna nagrodę Karskiemu. W miesiąc później w maju 2012 roku w Białym Domu, także w obecności Urbańskiej wręczono nagrodę.
Fot. za https://www.jankarski.net/
Do Ostrowa i naszego muzeum przybyła w miniony piątek razem z narzeczonym Davidem Chaffetzem i kuzynem Grzegorzem Urbańskim.
David Chaffetz urodził się w Chicago w rodzinie miłośników książki. Jego ojciec – jak podkreśla David – czytał każdą książkę, która dotyczyła: II wojny światowej, Stalina i maccartyzmu, Kennedy'ego i Wietnamu, Watergate i Contras. Matka prowadziła miejscowe kółko czytelnicze. David studiował języki bliskowschodnie na Harvardzie. W ciągu czterdziestu lat podróżował po Turcji, Iranie, Afganistanie, Pakistanie, Indiach, Chinach, Kirgistanie, Mongolii i Rosji. Chaffetz czyta i prowadzi badania w ponad 10 językach, w tym w perskim, tureckim i rosyjskim. Ale na dobre zajął się pisarstwem po przejściu na emeryturę. Wcześniej przez 30 lat mieszkał w Paryżu pracując w branży komputerowej i bankowej. Zaraz po przejściu na emeryturę w 2018 roku napisał książkę „Three Asian Divas”, a w 2020 roku zaczął pracę nad książką „Raiders, Rulers and Traders: the Horse and the Rise of Empires” (Najeźdźcy, władcy i kupcy: koń i rozkwit imperiów”. Książka ukazała się w ubiegłym roku i została uznana za najlepszą w 2024 roku przez brytyjski tygodnik „The Economist”.
W tej niezwykłej publikacji David Chaffetz, opowiada historię o tym, jak udomowienie konia przyczyniło się do zasiedlenia rozległych stepów euroazjatyckich. A później konie umożliwiły nowe formy prowadzenia wojny, powstanie dalekosiężnych szlaków handlowych i ostatecznie zyskały głębokie znaczenie kulturowe i religijne. Z czasem konie „doszły do władzy” tworząc potężne imperia, począwszy od starożytnej Asyrii i Persji, przez Chiny, Indie, Czyngis-chana i Mongołów aż po szczyt kolonializmu na początku XX wieku.
Nasi goście spędzili w Ostrowie kilka godzin. Byli pod wielkim wrażeniem naszych ekspozycji, Wanda była wyraźnie wzruszona oglądając multiprezentację poświęconą jej ojcu, która obecna jest na naszej wystawie od kilkunastu lat.
Wanda i David obiecali jeszcze do nas wrócić, tym bardziej, że wspólnie pracują nad książką o Polsce.
Zatem do zobaczenia w Ostrowie.
