Dawna strzelnica, dawne muzeum, impresje...

W październiku bieżącego roku minie 90 lat od otwarcia pierwszej wystawy Ostrowskiego Muzeum Regionalnego. Jednak początków działalności związanej z  gromadzeniem historycznych pamiątek z przeszłości miasta i szeroko rozumianej ziemi ostrowskiej należy szukać kilkadziesiąt lat wcześniej. Sięgają one roku 1907. To właśnie wtedy, w ramach upowszechniania kultury przez  Towarzystwo Czytelni Ludowych, Stefan Rowiński utworzył pierwsze muzeum Ostrowa. 

Trzon zbiorów muzealnych stanowiły dary przekazane przez pomysłodawcę i jego rodzinę. Bogatą kolekcję minerałów podarował brat Stefana - inż. Antoni Rowiński, a zięć Marian Sobczak podjął się obowiązków kustosza. 

Prezentowana ekspozycja jest więc swoistą kontynuacją ubiegłorocznej wystawy o Stefanie Rowińskim, przedstawiającą jedno z jego dzieł - ostrowskie muzeum.

Gromadzone przez rodzinę Rowińskich zbiory z Muzeum Powiatowego nie przetrwały zawieruchy II wojny światowej. Już w wydanej w Londynie w 1944 roku publikacji „Straty kultury polskiej” ostrowskie muzealia uznane zostały za zaginione. Nie udało się również ustalić jaki los spotkał utracone eksponaty. Nie wiemy czy zostały zniszczone, skradzione, czy może podjęto próbę ich ukrycia w bezpiecznym miejscu? Ponieważ nie zachowały się spisy inwentarzowe sporządzone przez Mariana Sobczaka dodatkowo doskwiera nam brak szczegółowych danych o straconych obiektach. Strata przedwojennych zbiorów uniemożliwia nam bezpośrednią kontynuację muzealnictwa ostrowskiego z początku XX wieku. Dlatego, nawiązując do dawnej tradycji, prezentujemy na wystawie eksponaty tematycznie powiązane ze zbiorami wystawionymi w roku 1936, a pochodzące 

z bogatych zasobów obecnego muzeum, powołanego do życia w 1988. Wyjątek stanową minerały udostępnione przez ostrowską kolekcjonerkę Annę Smardz. W pracy przygotowawczej niezwykle pomocne okazały się wspomnienia Mariana Sobczaka – organizatora i kustosza przedwojennego muzeum oraz artykuły z „Orędownika Ostrowskiego”. Prezentując wybrane fragmenty obecnych kolekcji chcemy nawiązać do pierwszej wystawy muzealnej - w tym samym miejscu, w tej samej sali łącząc losy dawnego muzeum z obecnym.  

Tymczasowe przeniesienie działalności Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego z Ratusza do budynku dawnej Strzelnicy, późniejszej Biblioteki Miejskiej, stwarza okazję do symbolicznego nawiązania do czasów minionych nadając obecnym działaniom kontekst historyczny o podwójnym znaczeniu.  Budynek ten, na trzy lata przed wybuchem II wojny światowej, stał się miejscem prezentacji pierwszej w dziejach miasta wystawy i siedzibą muzeum regionalnego. Dzisiaj ponownie sala na piętrze wypełniona została artefaktami z przeszłości. Kontynuując dawne tradycje podejmujemy próbę dialogu z  wystawą sprzed dziewięćdziesięciu lat oraz zbiorami wówczas prezentowanymi, i podobnie jak „Orędownik Ostrowski” z 1936 roku, zapraszamy do dawnej Strzelnicy, do sali na piętrze. Wracamy do korzeni…